5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

2000 ile 2016 Yılları Uzaktan Öğretici Yeterliliklerine Yönelik Yapılan Makalelerin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması

Merve Aydın

[email protected], Karadeniz Teknik Üniversitesi

Ali Kürşat Erümit

[email protected], Karadeniz Teknik Üniversitesi

Muharrem Aydın

[email protected], Karadeniz Teknik Üniversitesi

Dünyada uzaktan öğretici yeterlilikleri üzerine yapılan çalışmalar özellikle 1990’lı yıllardan sonra internetin gelişmesiyle birlikte artış göstermiştir. Uzaktan eğitimde öğretici yeterliliklerinin belirlenmesi ve bu alanda sınıflandırmalar yapılarak belli bir standardı ortaya çıkarmak için kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada ise, 2000 ile 2016 yılları arasında alan yazında mevcut olan uzaktan öğretici yeterliliklerine yönelik yapılan çalışmalar ele alınarak bir içerik analizi çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında ; “Web of Science”, “ERIC” ve KTÜ abone veri tabanlarında yayınlanan uzaktan öğretici yeterlilikleriyle ilişkili araştırmaların yöntemsel boyutlarını incelemek ve genel eğilimlerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.  Çalışma kapsamında incelenecek makaleleri belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından çeşitli ölçütler belirlenmiştir. Ölçütlerin belirlenmesinin ardından ilgili veri tabanlarında “online teaching competency” , “online teaching role”, “distance instructor competencies”, “distance instructor roles”,  “online ınstructor competencies”, “online instructor roles”  anahtar sözcükleri temel alınarak arama yapılmıştır. Veri tabanlarında arama yapılırken kullanılan anahtar kelimeler uzaktan öğretici yeterliliklerine yönelik yapılan çalışmalar incelenerek, alan uzmanlarından görüş alınarak ve araştırmacının yaptığı değerlendirmeler sonucu belirlenmiştir. Tarama sonucunda belirlenen ölçütlere uygun olan 35 makale; “araştırma konusu, araştırma yöntemi, veri toplama araçları, çalışma grubu, veri analiz yöntemi ve çalışmanın yapıldığı yıl” bakımından incelenmiştir. Elde edilen makaleler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve bulgular görselleştirilmiştir. Bulgulara göre incelenen çalışmalarda daha çok nitel yönteme yer verilirken araştırma deseni olarak tarama çalışmaları ağırlıktadır. İncelenen çalışmalarda veri toplama aracı olarak anket ve görüşme daha çok tercih edilmiştir. Çalışmalarda daha çok öğreticiler örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmaların yıllara göre dağılımı benzer olmakla birlikte 2009 yılı sonrası yapılan çalışma sayısında artış gözlemlenmektedir. Diğer yandan incelenen çalışmalarda en çok vurgulanan uzaktan öğretici yeterliliği teknoloji yeterliliğidir. Bununla birlikte “Yönetici” yeterliliği vurgulanan ikinci en önemli yeterlilik boyutudur. Çalışmalarda dikkat çeken bir diğer bulgu ise uzaktan öğretici yeterliliklerinin niceliği ve içeriği bakımından incelenen çalışmalarda farklılıkların olmasıdır. Sonuç olarak uzaktan öğretici yeterliliklerine ilginin 2000’li yıllar sonrası artış gösterdiği, çalışmalarda yer alan yeterliliklerin ise farklılıklar gösterdiği söylenebilir. Elde edilen sonuçların gelecek çalışmalara ışık tutacağı öngörülmektedir.

Keywords

uzaktan öğretici, çevrimiçi öğretmen yeterlilikleri, uzaktan öğretici rolleri