5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Böte Öğrencilerinin Yaşamlarındaki Digital Dönüşümlerine İlişkin Görüşleri

Hatice Ferhan Odabaşı

[email protected], Anadolu Üniversitesi

Şenay Ozan Leymun

[email protected], Anadolu Üniversitesi

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT)’nin her geçen gün gelişmesiyle birlikte yaşamın her alanında önemli değişikliklerinin olduğu ve olmaya devam edeceği yadsınamaz bir gerçektir. BİTlerin sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda köklü dönüşümlere sebep olduğu artık ispatlanmış bir gerçektir. Örnek olarak teknolojik gelişmeler sonucunda toplum bilgi toplumu olarak adlandırılmaktadır. Bu toplumdaki bireyler için dijital okuryazarlık, bilgi okuryazarlığı gibi yeni yeterlilikler olmazsa olmaz haline gelmiştir. Web 2.0 teknolojileri ise eğitim alanında öğretmen ve öğrenci yeterliliklerini baştan oluşturmuştur. Bununla birlikte eğitim politikalarını, programlarını ve eğitim sürecini baştan planlamak gerekliliği doğmuştur. Daha da ötesi eğitim duvarların ötesine geçmiş ve eğitim yaşam boyu devam etmesi gereken bir süreç halini almıştır. Değişen öğrenme ihtiyaçları ile birlikte bireylerin sosyalleşme şekilleri de değişmiştir. Sosyal medyanın gelişmesi ve yaygınlaşması ile birlikte bireyin sanal topluluklar içerisindeki var olma çabasını artmakta ve toplumsallaşma süreci yeni formatlara bürünmektedir. Böylece sanal insanların yarattığı sanal toplum, gerçek toplumu yeniden şekillendirmektedir. Bireylerin sanal kimliklerini inşa etmesi, aynı zamanda kendi kimliklerini ifşa etmeleri sosyalleşme/sanallaşma sürecindeki dönüşümü göstermektedir. Bunların yanında bireylerin iletişim şekilleri ve tercihleri, tüketim alışkanlıkları gibi birçok alandaki dönüşümlerden bahsetmek mümkündür. Bu çalışmada amaç üniversite öğrencilerinin bilgi ve iletişim teknolojilerinin getirmiş olduğu dönüşümlerine yönelik görüşlerini incelemektir. Çalışmanın katılımcıları Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü (BÖTE)’nde Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) Eylem Yeterliliği adlı seçmeli dersi alan 17 öğrenciden oluşmaktadır. Bu ders kapsamında BİTlerde yaşanan dönüşümler işlenmiş ve ders sonunda öğrencilerden anket yoluyla veri toplanmıştır. Anket açık uçlu bir sorudan oluşmaktadır. Toplanan verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular şu şekildedir:

  • Katılımcıların çoğuna göre (f=11) en önemli dönüşüm kendi ailelerinde (anne-baba) gerçekleşmiştir. Çekirdek ailenin dışında dönüşümlerin gözlendiği kişilerde ikinci sırada dene ve nineler (f=5), üçüncü sırada hala, dayı gibi birinci derece yakın akrabalar (f=2) gelmektedir.
  • Bu dönüşümlere sebep olan araçların başında akıllı telefon ve sosyal ağlar gelmektedir (f=12). İkinci sırada ise bilgisayar ve internet (f=4) ve üçüncü sırada televizyon (f=1) yer almaktadır.
  • Bu dönüşümlerin gerçekleştiği alanların başında iletişim gelmektedir (f=13). İletişimi takip eden alanlar sırasıyla eğitim (f=5), eğlence (f=2), ticaret (f=1) alanlarıdır.
  • Bu dönüşümler karşısında katılımcıların hissettikleri duygu çoğunluğunda şaşkınlıktır (f=11). Şaşkınlığın dışında katılımcıların kızgınlık (f=2), rahatlık (f=2) ve mutluluk (f=2) hissettikleri görülmüştür.

 

Sonuç olarak yaşı büyük olan bireylerin akıllı telefon ve sosyal medyanın yaygınlaşması ile birlikte iletişim alanında bir dönüşüm yaşadığı görülmektedir. Artık dönüşümü fark eden kişiler ise çocuklardır. Bu durumda dönüşüm yaşanan grupların rol değiştirdiği ve artık düzeni bozanın çocuklar değil aileler olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. 

Keywords

Dijital dönüşüm