5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Dijital Yeterlik Çerçevelerine Karşılaştırmalı Bir Bakış

Hakan İslamoğlu

[email protected], Recep Tayyip Erdogan University

Eda Bakır

[email protected], Recep Tayyip Erdogan University

İlknur Reisoğlu

[email protected], Recep Tayyip Erdogan University

Ömer Faruk Ursavaş

[email protected], Recep Tayyip Erdogan University

Teknolojideki gelişmeler, hayatın her alanında değişikliklere yol açtığından 21.yüzyılda bir vatandaşın sahip olması gereken beceriler 20. yüzyılda sahip olması gereken becerilerden farklılaşmaktadır (Dede, 2010). Yaklaşık her on çocuktan birinin beş yaşına kadar bir mobil cihaz kullandığı, gençlerin iletişim kurma, ödev yapma gibi günlük hayatlarındaki birçok işi dijital ortam ve araçlarla gerçekleştirdikleri düşünüldüğünde eğitim faaliyetlerinin dijital çağa ayak uydurmasının gerekliliği daha da iyi anlaşılmaktadır. Teknolojideki gelişmelerin eğitim camiasında yarattığı beklentiler eğitim politikası oluşturucu ve uygulayıcıların da dijital yeterlilik kavramına ilgilerinin artmasına sebep olmaktadır. İstihdam ve ekonomide yaşanan ciddi sorunlar da birçok politikacıyı bilişim teknolojilerini ve medyayı kullanarak görevleri yerine getirme, problem çözme, iletişim kurma, içerik oluşturma ve paylaşma, bilgiyi yönetme, işbirlikli çalışma gibi süreçleri yürütmekte işe koşulan bilgi, beceri, tutum, strateji, farkındalık ve yetenekler olarak açıklanan dijital yeterlik kavramına yönlendirmektedir. Dijital yeterlik farklı alanları kapsayan ve sürekli gelişen, değişen bir kavram olduğundan politikacılar, uygulayıcılar ve araştırmacılar tarafından esnek bir şekilde tanımlanmaktadır.

Dijital yeterliğin açık ve net bir şekilde tanımlanamaması birçok eğitim reformunun karmaşıklıklardan dolayı başarısız olmasına neden olmaktadır (Dede, 2010). Bu nedenle birçok ülkede farklı kurumlar ya da organizasyonlar dijital yeterlik alan ve göstergelerinin belirlenmesini; yapılacak girişimlerin planlanması, farklı hedef kitlelere hitap edebilecek eğitsel faaliyetlerin organize edilebilmesi ve dijital yeterliğin ölçümünün daha net ve doğru şekilde yapılabilmesi açısından önemli olduğunu düşünmektedirler (ETS, 2002; Ferrari, 2012; Voogt ve Roblin, 2012).  Bu nedenle birçok ülke ve kurum ihtiyaçları doğrultusunda Dijital yeterliklere yönelik çerçeveler geliştirmektedirler. Geliştirilen çerçeveler belirlenen hedef kitle kapsamında ele alınması ve geliştirilmesi gereken dijital yeterlik alan ve göstergeleri, çıktıları açılarından farklılaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı da günümüze kadar geliştirilen dijital yeterlik çerçevelerini, ülke, amaç, hedef kitle, ele alınan dijital yeterlik alanları ve çıktılar açısından karşılaştırmaktır. Bu doğrultuda günümüze kadar geliştirilen 20 dijital yeterlik çerçevesi belirlenen kriterler doğrultusunda incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda çerçevelerin; müfredatların geliştirilmesi, dijital yeterlik becerilerinin ölçülmesi, öğretmen eğitimi, sertifika verme, istihdam ve bilimsel çalışmalar gerçekleştirme gibi amaçlar doğrultusunda geliştirildikleri belirlenmiştir. Çerçevelerde hedef kitle olarak tüm vatandaşların, öğretmenlerin, ortaokul, okul öncesi ve yetişkinlerin ele alındığı tespit edilmiştir. Genellikle Avrupa, İngiltere, Amerika, İsrail ve Birleşmiş Milletler tarafından geliştirildikleri belirlenmiştir. Çerçevelerde bilgi ve veri okuryazarlığı, siber zorbalık, eğlenirken öğrenme, işbirliği ve iletişim, problem tanımlama, erişme, bütünleştirme, oluşturma gibi birçok farklı dijital yeterlik alanının ele alınarak eğitsel etkinliklerin, ölçme ve değerlendirme çalışmalarının yapıldığı görülmüştür. Geliştirilen çerçevelerden günümüze kadar en çok ülkede temel alınan ve belirli bir ilerleme kaydeden VİDYÇ çerçevesidir. VİDYÇ dijital yeterliğin öğretim programlarına, derslere ve akademik çalışmalara nasıl yansıtılacağı hakkında bilgi vermektedir (Ferrari, 2012). Hazırlanan çerçeve bilgi ve veri okuryazarlığı,  iletişim ve işbirliği, dijital içerik geliştirme, güvenlik ve problem çözme gibi 5 alandan oluşmakta ve 21 yeterliği kapsamaktadır  Eurydice (2012) raporuna göre Avrupa’da hemen hemen her ülke VİDYÇ’yi temel alarak dijital yeterlikle ilgili ulusal bir strateji oluşturmakta ya da oluşturmaya çalışmaktadır.

 

 

 

Keywords

dijital yeterlik, dijital beceriler, dijital yeterlik çerçeveleri