5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Disleksili Bireylerin Öğrenme Süreçlerinde Öğretim Teknolojilerinin Kullanımı: Alanyazın Taraması

Seda Özer Şanal

[email protected], Fırat Üniversitesi

Mukaddes Erdem

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Bu çalışma, disleksili bireylerin öğrenme süreçlerinde öğretim teknolojilerinin potansiyelini ve işlevsel değerini, alanyazın üzerinden belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, Zihinsel Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı’nda (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) özel öğrenme güçlüğü kategorisinde yer alan bozukluklardan biri olan disleksi, genel olarak, zeka ve kronolojik yaşa bağlı okuma, yazma ve heceleme eylemlerinde beklenen düzeyin altında olma durumu olarak tanımlanmaktadır. Bu özel öğrenme güçlüğü, bireyin dil ile ilişkili  olan yazılı form, görsel ya da sözel kodlama, kısa süreli bellek, ses işleme gibi farklı performansları etkilemektedir. Disleksi eğer farklı bir güçlük ile birlikte değilse, yani dikkat eksikliği ya da hiperaktivite gibi durumlardan ayrık olarak bireyde bulunuyorsa, ilaçla tedavinin uygulanmadığı, tedavisinin ve desteğinin eğitim olduğu bireysel bir özelliktir. Eğitimin teknoloji desteğiyle verilmesi ise bireysel desteğe ve özel bazı stratejilere gereksinim duyan disleksili bireyler için fırsatları artırıcı olabilir. Peki, disleksili bireylerin öğrenme sürecinde teknoloji nasıl kendine yer edinebilir? Destekleyici rolü nasıl üstlenir? Disleksili bireylerin eğitiminde hangi öğretim teknolojileri, nasıl kullanılabilir? Bu sorulara alanyazın üzerinden cevap bulmak amacıyla gerçekleştirilen çalışmada,  disleksili bireylerin öğrenme süreçlerinde teknolojiyi kullanan çalışmalar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, disleksili bireylerin öğrenme süreçlerine yönelik birçok teknolojik araç ve ortamın kullanıldığı görülmüştür. Disleksili bireylerin eğitiminde kullanılan teknolojilerde, bu öğrencilerin yaşadıkları güçlüğün, öğrenme süreçlerindeki etkisini azaltamaya yönelik bazı ortak stratejilerin kullanıldığı dikkat çekmektedir. Bunlar arasında, birbirine benzetilen harfleri (b-d, n-h vb.) farklı renk ve büyüklükte yazmak, harf ve kelimeleri  görsellerle desteklemek, konuşmaları metine çevirmek gibi stratejiler sayılabilir. Araştırmalar, uygulamaların dikkate değer iyileşmeler sağladığını rapor etmişlerdir.

Keywords

disleksi, özel öğrenme güçlüğü, öğretim teknolojileri, alanyazın taraması