5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Eğitim Teknolojileri Alanında Karma Yöntemle Desenlenen Araştırmaların İncelenmesi

Esra Telli

[email protected], Erzincan Üniversitesi

Gökhan Dağhan

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Bu araştırmanın amacı eğitim teknolojileri alanında yayınlanan ve SSCI kapsamında taranan impact faktörü yüksek dergilerdeki karma yöntemle desenlenen araştırmaların incelenmesidir. Bu inceleme ile hem var olan durumun ortaya konulması ve karma yöntemle desenlenen araştırmalardaki eğilimlerin belirlenmesi, hem de bu araştırmaların karma araştırma yöntemlerinin temel ilkelerine uygunluğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla SSCI kapsamında bulunan ve eğitim teknolojileri alanında yayınlanan ve impact faktörü yüksek olan dergiler belirlenmiştir. Bu dergilerin özet bölümlerinde “mixed method” anahtar kelimesi ile tarama yapılmış ve 37 araştırmaya ulaşılmıştır. Tarama güncel eğilimleri ortaya koymak amacıyla 2010 yılından itibaren yapılmıştır.  Bu araştırmalar yayınlandıkları yıla, türüne, karma araştırma desenine, nicel-nitel desene ve veri toplama yöntemlerine, örneklem türüne ve genişliğine ve konusuna göre içerik analiziyle incelenmişlerdir. Daha sonra karma araştırma yöntemlerinde dikkate alınması gereken ilkeler, alan yazın temel alınarak (Creswell, 2012; Creswell & Plano Clark, 2011; Johnson, Onwuegbuzie, & Turner, 2007; Tashakkori & Teddlie, 2010) 6 maddede toparlanmış ve seçilen tezlerin bu ilkelere uygunluğu da araştırılmıştır. Belirlenen ilkeler şunlardır;

1. Araştırma deseninin araştırma problemiyle uygunluğu

2. Hem nicel, hem de nitel veri toplamak için gerekli nedenlerin ortaya konulması

3. Nicel ve nitel veri toplama süreçlerinin önceliğinin belirlenme durumu ve gerekçesi

4. Desenin doğru uygulanması

5. Araştırma bulgularının ifade ediliş biçimi (harmanlanmış, sıralı)

6. Araştırma çıkarımlarının desen ile uygunluğu

Araştırma sürecinde araştırmalar, araştırmacılar tarafından geliştirilen bir form aracılığıyla incelenmiştir. Bu inceleme süreci, araştırmacılar tarafından eş zamanlı olarak ve fikir birliğine varılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre incelenen araştırmaların büyük bir kısmında nicel ve nitel desenler ayrı ayrı belirtilmemiş, genellikle hangi araçlarla veri toplandığı açıklanmıştır. Ölçek, anket ve görüşme formu en çok kullanılan veri toplama araçları olarak karşımıza çıkmıştır. Araştırmalarda pek çok farklı konu ele alınırken, karma yöntemin seçilme nedenlerinin net olarak ortaya konulmadığı görülmüştür. Aynı şekilde kullanılan nicel ve nitel desenlerin de kullanılma gerekçeleri yeterince net olarak ifade edilmemiştir. Araştırma bulgularının ifade ediliş şekli de önemli bir sorun olarak belirlenmiştir.

Bu araştırmanın sonuçları karma yöntem araştırmalarında desenlerin belirlenmesinde, gerekçelendirilmesinde ve araştırma bulgularının yorumlanmasında önemli sorunlar olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla karma yöntem ile yapılacak araştırmalarda, alan yazında işaret edilen önemli ilkelerin temel alınması ve araştırma sürecinin bu doğrultuda yürütülmesi gerektiği söylenebilir.

Keywords

karma yöntem, eğitim teknolojileri