5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Farklı İnfografik Tasarımlarının Çeşitli Değişkenler Bağlamında Etkililiğinin İncelenmesi

Cansu Çaka

[email protected], Anadolu Üniversitesi

Özcan Özgür Dursun

[email protected], Anadolu Üniversitesi

Dijital ve çevrimiçi kaynaklardaki artışla birlikte erişilebilir bilgi miktarı dolayısıyla maruz kalınan uyarıcı yoğunluğu hızla artmaktadır. Değişen koşullarla birlikte bireylerden beklentiler artarken bilginin daha kolay ve hızlı işlenebilmesi önem kazanmaktadır. Bu süreçte geleneksel öğrenme ortamları yerini yazılı materyallerin görsel ögelerle bütünleştirilmesi temeline dayanan çoklu ortamlara bırakmıştır. Çoklu ortam kavramı kapsamında dikkat çeken güncel kavramlardan birisi ise infografik kavramıdır. Resim, grafik, diyagram, metin gibi farklı görsel ve sözel ögeleri içeren yapısı ile infografikler, ilgi çekici ve hatırlanabilir bilgi sunarak içeriğin daha kolay anlaşılmasını sağlamaktadır. İnfografik tasarım sürecinde önem kazanan kritik faktörlerden birisi ise metin yoğunluğudur. Çoklu ortamla öğrenme sürecine ilişkin yapılan bazı araştırmalarda kullanıcıların öğrenme sürecinde daha fazla görsel görmeyi tercih ettikleri ifade edilmekle birlikte metin yoğunluğunun önemine ve bu konuda deneysel araştırma gereksinimine vurgu yapan çeşitli kaynaklar da mevcuttur. Söz konusu gereksinim durumundan hareketle gerçekleştirilen bu araştırma ile farklı infografik tasarımlarının öğrenme çıktıları, bilişsel yük ve motivasyon düzeyi üzerindeki yansımalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Tüm deneysel müdahalelerin her bir deney grubunda farklı sıralarda yürütülmesini temel alan yarı deneysel modellerden denkleştirilmiş model ile desenlenen araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretin Teknolojileri Öğretmenliği Bölümü’ nde öğrenim gören 42 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırma kapsamında geliştirilen başarı testleri, Kılıç ve Karadeniz (2004) tarafından Türkçe’ ye uyarlanan “Bilişsel Yük Ölçeği” ve Kutlu ve Sözbilir (2011) tarafından Türkçe’ ye uyarlanan “Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde yinelenen ölçümler için tek faktörlü ANOVA ve yinelenen ölçümler için iki faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre başarı, maruz kalınan materyal türüne bağlı olarak anlamlı bir şekilde değişirken (F(2,82)=4.759, p<.05, ηp2=.104); motivasyon (F(1.377,56.439)=3.276, p>.05, ηp2=.074) ve bilişsel yük (F(1.485, 60.900)=2.309, p>.05, ηp2=.053) maruz kalınan materyal türüne bağlı olarak anlamlı bir şekilde değişmemektedir. Gerçekleştirilen araştırmanın benzer konuda çalışma yapmak isteyen araştırmacılar için öncü olması beklenmektedir. Araştırmanın tasarım boyutunda ise öğretim tasarımcıları için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Not: Bu çalışma, ilk yazarın ikinci yazar danışmanlığında yürütülmekte olan doktora tez çalışmasının bir parçasıdır.

Keywords

başarı, bilişsel yük, çoklu ortam, infografik, motivasyon