5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Hoşgörü Değerinin Çoklu Ortam Öğretim Materyalleriyle Kazandırılması

Yunis Şahinkayası

[email protected], Mustafa Kemal Üniversitesi

Ceren Bayrakdar

[email protected], Mustafa Kemal Üniversitesi

Merve Türen

[email protected], Mustafa Kemal Üniversitesi

Nur Gizem Açıl

[email protected], Mustafa Kemal Üniversitesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerine hoşgörü değerini kazandırmaya yönelik çoklu ortam öğretim materyalleri geliştirmek ve bu materyalin öğrencilerin hoşgörü değeri kazanımına, hoşgörüye yönelik tutuma ve hoşgörü eğilimine etkisini incelemektir. Araştırma, deneme modelinde olup öntest-sontest tek gruplu zayıf deneysel desende tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 2016-2017 öğretim yılında Hatay’daki iki köy ortaokulunun 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem 10 erkek, 11 kız olmak üzere toplam 21 öğrenciden oluşmaktadır. Hoşgörü eğitimi için Adobe Flash Professional CS6, Adobe Captivate 9 ve Adobe Camtasia Studio programları kullanılarak çoklu ortam öğretim materyalleri geliştirilmiştir. Bu materyaller hoşgörü değerinin bileşenleri olan empati, sevgi ve saygı konularına yoğunlaşmıştır. Öğretim materyalleri, ahlaki ikilem yaklaşımına göre hazırlanan üç animasyon, iki uygulamalı etkinlik, bir bulmaca, bir fırka ve bir şarkı videosundan oluşmaktadır. Deneysel uygulama iki okulda ardışık olarak iki hafta içinde -üç saati uygulama iki saati veri toplama olmak üzere- toplam beş ders saati içinde Türkçe derslerinde gerçekleştirilmiştir. Öğretim materyallerinin bireysel çalışmayı gerektirmesi ve okullardan birinin bilgisayar laboratuvarındaki bilgisayar sayısının yetersiz olmasından dolayı, oradaki sınıf iki gruba bölünerek uygulama yapılmıştır. Her öğrenci çoklu ortam öğretim materyallerini Moodle öğrenme yönetim sistemi üzerinden Türkçe öğretmeni rehberliğinde toplam üç saat çalışmıştır. Veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu, Hoşgörü Eğilim Ölçeği (Çalışkan ve Sağlam, 2012), Hoşgörü Tutum Ölçeği (Yarar Kaptan, 2015) ve araştırmacılar tarafından hazırlanan Ahlaki İkilem Hikâye Formları ile Değer Kazanım Ölçeği kullanılmıştır. Hazırlanan ahlaki ikilem hikâye formları Kohlberg’in Ahlaki Muhakeme Yaklaşımına uygun olarak hazırlanmıştır. Değer Kazanım Ölçeği ise Bloom’un Duyuşsal Alan Taksonomisine göre her basamak için animasyonlardaki konu ile ilgili davranış çıktıları belirlenerek 5’li Likert ölçeği (1-Kesinlikle Katılmıyorum, 2- Katılmıyorum, 3- Kararsızım, 4- Katılıyorum, 5- Tamamen Katılıyorum) biçiminde hazırlanmıştır. Hoşgörü Eğilim Ölçeği, Hoşgörü Tutum Ölçeği ve Ahlaki İkilem Hikâye Formları öntest ve sontest olarak kullanılmıştır. Hoşgörü Eğilim Ölçeği ve Hoşgörü Tutum Ölçeğinden elde edilen veriler bağımlı gruplar t-testi ile analiz edilmiş; Ahlaki İkilem Hikâye Formlarından elde edilen veriler ise nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi ile çözümlenmiştir. Sonuçlara göre katılımcıların Hoşgörü Tutum Ölçeği ve Hoşgörü Eğilim Ölçeğinden aldıkları puanlarda uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmiştir.

Keywords

Değerler eğitimi, Hoşgörü eğitimi, Çoklu ortam öğretim materyali