5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

İhtiyaçlar, Yetenekler ve Fırsatlar Çerçevesinde Eğitim Teknolojisi Tasarlama ve Uygulama Önerileri

Yakup Yılmaz

[email protected], NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ

Mutlu Tahsin Üstündağ

[email protected], GAZİ ÜNİVERSİTESİ

Engelli bireylerin diğer insanlar gibi hayatlarını bir başkasının yardımı olmadan sürdürebilmesi ve sosyal hayat içerisinde yer bulabilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Engelli olma durumu ya fiziksel ya da zihinsel olarak görevlerini yerine getirememe, tutum ve davranışlarda oluşan eksiklik veya güçlükler olarak ifade edilmektedir. Görme engelliler ise görme yetersizliği olan, ışık algısı olmayanlar ile az gören bireylerdir. Görme engellilerin sosyal hayatta yer bulması ve bilgiye erişiminin sağlanması için gerekli hizmet ve teknolojiler geliştirilerek onların hizmetine sunulmuştur. Buna karşın gerek maddi yetersizliklerden dolayı gerekse öğretim eksikliğinden dolayı bu hizmetlerden yeteri kadar faydalanılamamaktadır.

Bu çalışmanın amacı görme engelli bireyleri destekleyecek biçimde bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımına yönelik eğitim teknolojisi tasarımının değerlendirmesi hakkında ihtiyaçlar, yetenekler ve fırsatlara göre çerçeve bir yapı oluşturularak eğitim teknolojisi tasarlama ve uygulama önerileri belirlemektir. Hem eğitim teknolojisi kullanıcılarının (öğrenci ve öğretmen) ihtiyaçlarını hem de teknolojinin sağladığı fırsatları sistematik bir şekilde düzenleyerek daha belirgin olacak biçimde kullanıcı merkezli tasarımları ortaya çıkarmaktır. Eğitim teknolojisi tasarımındaki mevcut yönelimlerin yansımalarına değinilerek fırsatların işlevleri hakkında sınıflandırmaya gidilecektir. Bu analizin, görme engellilerin bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımına yönelik olarak (a) kullanıcı ihtiyaçlarının tanımlanması, (b) uygun teknolojinin tespit edilmesi (c) teknolojik fırsatlara yönelik yeteneklerin tespit edilmesi ve (d) hedef kitleye uygun özel ihtiyaçlara karşın teknolojik fırsatların sıralanması olmak üzere dört adımda gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bu çalışma ile görme engellilerin bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı ihtiyaçları, yetenekleri ve onlara sağlanan fırsatların, öğrenme ve öğretme için uygun tasarım, uygulama ve değerlendirme yapabilmek için bir rehber olma ihtiyacını karşılaması beklenmektedir.

Keywords

: Eğitim teknolojisi, tasarım ve uygulama, görme engelliler