5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

İlkokulda Üstün Yetenekli Öğrencilere Scratch ile Programlama Öğretim Süreci ve Öğrenciler Tarafından Üretilen Ürünlerin İncelenmesi

Hatice Yıldız Durak

[email protected], Bartın Üniversitesi

Tolga Güyer

[email protected], Gazi Üniversitesi

Programlama öğrenme süreci farklı düşünme becerileri ve bilgi alanlarını içerir. Bu nedenle programlama sürecinin doğasında yer alan “iletişim becerileri, yaratıcılık ve entelektüel merak, eleştirel ve sistematik düşünme, kişilerarası ve işbirliği becerileri, problemi tanımlama, formüle etme ve çözme, öz-yönelim” gibi 21. yüzyıl becerilerinin çocuklarda geliştirilmesini sağlar. Öte yandan programlama becerisini 21. Yüzyılın temel becerisine dönüştüğü de vurgulanmaktadır. Eğitimde 21. yüzyıl Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) yeterliliklerinin kazandırılması için ise çeşitli uygulamalarla birlikte, programlama eğitimi ortaokul, hatta ilkokul ve ana sınıfı öğrencileri için önemli görülmeye başlanmıştır. Programlama öğretiminde çeşitli politika ve uygulamalar görülmektedir. Programlama öğretim sürecinin etkililiğinin değerlendirilmesi de göz önünde bulundurulması gereken bir konudur. Proje ürünlerinin değerlendirilmesi, gözlem formları öğrencilerin öğrenme sürecini ve ürünleri bütün yönleriyle yansıtan bütüncül bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Ayrıca alanyazında, programlama süreçlerinin öğretiminde öğrenme-öğretme sürecinin etkililiğini ortaya koyma çabasını destekleyen çalışmaların eksik olduğu söylenebilir. Bu eksikliği gidermek için, bu çalışmada temel programlama kavramlarını kullanarak ilkokul düzeyinde uygulanan bir öğretim programının uygulama sürecine ve üretilen ürünlere ilişkin bulgulara yer verilmiştir. Programlama projelerini geliştirmek için araç olarak Scratch kullanılmıştır. Bu çalışma ilkokul 2.-3. ve 4. sınıfta okuyan üstün yetenekli öğrencilerin programlama kavramlarını ne derece öğrendiğini ve öğrenen ürünlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada çalışma grubunu Ankara ili Altındağ ilçesinde bulunan bir ilkokulda okuyan 2.-3. ve 4. sınıf 26 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrenciler, Altındağ RAM tarafından üstün yetenekli öğrencileri tanılamaya yönelik testlerde yeterli puan alarak üstün yetenekli tanılanmıştır. Katılımcıların %53,8’i kadın % 46,2’si erkektir. Katılımcıların sınıflara göre dağılımlarına göre % 38,5’inin 2. sınıf, %46,2’sinin 3. Sınıf ve %15,4’ünün 4. Sınıf olduğu görülmektedir. Çalışma grubunun yaklaşık yarısı (%42,3) 9 yaşındadır. Katılımcıların %57,7’sinin 2 kardeşi vardır. Aylık gelir durumunun ise %34,6 en yüksek oranla “3001-5000 TL” ve “5001-7000 TL” olduğu görülmüştür. Çalışma grubunun tamamının evde bilgisayar sahipliği bulunmaktadır. İnternet erişimi durumuna bakıldığında ise katılımcıların %53,8’inin evde İnternet erişimine sahip olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada 4 farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlar, Kişisel Bilgiler, Bilgisayar ve İnternet Kullanım Durumu Anketi, Gözlem Formu, Programlama Kavramları Temelinde Proje Değerlendirme Ölçütleri, Öğrenci Akran Değerlendirme Formudur. Bu araçlar 2014-2015 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde 15 hafta boyunca sınıf içinde yüz yüze ortamda uygulanmışlardır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma) ve proje geliştirme çalışması sonucu üretilen ürünlerin/projelerin analizinde Dr. Scratch programı ve içerik analizi yapılmıştır. Programlama öğretim sürecinde tüm değerlendirme formlarında kadınlar erkeklere göre daha yüksek puan elde etmiştir. Bu puanlar 9 ve 10 yaş grubunda yer alan öğrencilerde diğerlerine göre daha yüksektir. Evde İnternet erişimi olmayanların, bilgisayar ve İnterneti daha önce hiç kullanmayan ve daha önce bilgisayar dersi almayan öğrencilerin de puanlarının diğer öğrencilere göre düşük olduğu görülmektedir. Öğrencilerin önceden sahip olduğu bilişim teknolojileri kullanım deneyiminin programlama öğretim sürecinde aldığı puanlarda etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Keywords

üstün yetenekli öğrenciler, K12’de programlama eğitimi, proje temelli öğrenme, değerlendirme, Scratch.