5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Öğrencilerin Bilgi Arama Süreçlerinin İncelenmesi

Nihal Menzi Çetin

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Buket Akkoyunlu

[email protected], Çankaya Üniversitesi

Yaşam boyu öğrenme becerileri arasında yer alan bilgi arama davranışı, bireyin ihtiyaç duyduğu bilgiye ulaşmak amacıyla gerçekleştirdiği davranışları kapsayan süreci ifade etmektedir. Kuhlthau bilgi arama sürecini çeşitli kaynakları kullanarak bilgiye ulaşmayı sağlayan bir öğrenme süreci olarak ele almış ve bu süreçte bireyin duygu ve düşüncelerinin de incelenmesi gerektiğini ifade etmiştir. Kuhlthau’ya göre bilgi arama süreci başlama, seçme, keşfetme, formüle etme, toplama, sunma ve değerlendirme aşamalarından meydana gelmektedir. Bireyler her aşamalarda uygun davranışı sergileyerek ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşırlar. Kuhlthau’nun ifade ettiği bilgi arama süreci aynı zamanda ulaşılan bilginin kullanılmasını da içermektedir.

Günümüzde öğrencilerin bilgiye ulaşmak amacıyla kullandıkları başlıca bilgi kaynağı internettir. Ödevlerini hazırlamak, çeşitli konularda araştırma yapmak, iletişim kurmak, sosyalleşmek vb. birçok farklı amaçla internetten yoğun bir şekilde yararlanmaktadırlar. Kullanımı bu derece yaygın olan internetin bireylerin bilgi arama davranışlarını ve süreçlerini şekillendirdiği söylenilebilir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin internet ortamındaki bilgi arama süreçlerinin ve bu süreçteki davranışlarının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla ortaokul öğrencileri ile görüşme yapılarak internet üzerinde ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşmak amacıyla ortaya koydukları davranışlar ortaya çıkarılmıştır. Çalışmaya 6. sınıf düzeyinde 13 öğrenci katıldı. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde öğrencilerin interneti kullanma amaçları, internette aradıkları bilgi türleri, arama sırasında yardım alma durumları, arama sonuçları arasından seçim yapma davranışları, bilgi arama sürecinde zorlandıkları noktalar ve kaynak gösterme konusundaki düşünceleri açığa çıkarılmıştır. Elde edilen bulgular bilgi arama süreci bağlamında değerlendirilmiştir.     

Keywords

bilgi arama süreci, yaşam boyu öğrenme, ortaokul öğrencileri