5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Öğretmen Adaylarının Robotik Tasarlama ve Programlama Sürecinde Akış ve Bilişsel Yük Düzeyleri

Burak Şişman

[email protected], İstanbul Üniversitesi

Sevda Küçük

[email protected], İstanbul Üniversitesi

Selçuk Hünerli

[email protected], İstanbul Üniversitesi

Günümüzde kullanımı gittikçe yaygınlaşan eğitim teknolojileri uygulamalarından birisi de birbirine monte edilebilen plastik parçalar ile programlanabilir robotların tasarlanmasıdır. Öğrenciler özel üretilmiş robotik eğitim setlerini kullanarak hareket edebilen çeşitli robotlar tasarlayabilmektedir. Bu tür etkinlikler öğrencilerin Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik (FeTeMM) alanlarındaki becerilerini eğlenceli bir şekilde geliştirmelerini sağlamaktadır. Robotik etkinliklerinin okullarda kullanımının yaygınlaştırılabilmesi için öğretmenlerin bu konuda deneyim sahibi olmaları gerekmektedir. Bu noktada eğitim fakültelerinde öğretmen adaylarına robotik eğitimi fırsatının sunulması önemlidir. Bu çalışma kapsamında öğretmen adaylarının robotik eğitim setleri kullanarak çeşitli robotlar tasarlayıp programlamalarını sağlayan bir öğretim tasarlanmıştır. Öğretim süreci boyunca her hafta öğretmen adayları öncelikle robotun parçalarını birleştirerek robotların tasarımını yapmışlar ve sonrasında robotik programlamayla hareket, ses, kızılötesi vb. sensörleri kullanarak robotlara farklı işlevler yüklemişlerdir. Haftalık etkinlikler öğretmen adaylarının basitten karmaşığa doğru programlama ile ilgili temel bilgi ve becerileri kazanmalarını ve ilerleyen haftalarda öğrendiklerini pekiştirmelerini sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada öğretmen adaylarının deneyimsiz-deneyimli olma durumlarına göre ders sürecindeki akış ve bilişsel yük durumlarının karşılaştırması yapılmıştır. Çalışma kapsamında öğretmen adayları derslerde beş farklı robotun tasarımını ve programlamasını yapmışlardır. Çalışmanın örneklemini 19 öğretmen adayı (16 kadın, 3 erkek) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak akış yaşantısı ölçeği ve bilişsel yük ölçeği kullanılmıştır. Akış yaşantısı ölçeği akış ve kaygı alt faktörlerini içermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının deneyim kazandıkları durumlarda akışa kapılma hislerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının tüm etkinliklerde kaygı düzeylerinin düşük olduğu ve deneyimsiz-deneyimli olma durumlarına göre kaygı düzeylerinde anlamlı bir fark olmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca etkinliklerin tümünde öğretmen adaylarının bilişsel yük düzeylerinin yüksek olduğu ancak deneyim kazandıkları durumlarda bilişsel yüklerinin anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar robotik tasarlama ve programlamada deneyim kazanmanın akış, kaygı ve bilişsel yük açısından oldukça önemli olduğunu göstermektedir. Robotik uygulamalarında programlama öğretiminin ilk aşamalarında öğrencilerde oluşabilecek bilişsel yükü düşürmeye yönelik önlemler alınabilir. Ayrıca öğrenciler robotik etkinliklerini eğlenceli bulduklarından süreçte akışa kolaylıkla kapılmaktadırlar. Ancak öğrencilerin deneyimsiz olmalarından kaynaklı zorlanma durumlarında akışa kapılma hissi düşebilmektedir. Öğrencilerin etkinlik sürecinde akıştan kopmalarını engellemek ve kaygılarını azaltmak için öğretmenler tarafından gerekli destek sağlanmalıdır. Elde edilen sonuçların gelecekteki çalışmalara yön verici nitelikte olacağı düşünülmektedir.

Keywords

öğretmen adayları, robotik, programlama, akış, kaygı, bilişsel yük