5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Ortaokul Öğrencilerinin Siber Zorba Olma Durumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Lale Toraman

[email protected], Necmettin Erbakan Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Konya / TÜRKİYE

Ertuğrul Usta

[email protected], Necmettin Erbakan Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Konya / TÜRKİYE

Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin siber zorba olma durumları ve ortaokul öğrencilerinin siber zorba olma durumlarının cinsiyete, sınıf düzeyine, anne çalışma durumuna, anne ve baba eğitim durumuna, ailenin sosyo-ekonomik düzeyine, bilgisayar ve akıllı telefona sahip olma durumlarına ve sürelerine, e-posta hesabına sahip olma durumlarına, günlük internet kullanım sürelerine ve teknoloji kullanım düzeylerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ereğli’de öğrenim görmekte olan 350 ortaokul öğrencisine uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Arıcak, Kınay ve Tanrıkulu (2012) tarafından geliştirilen “Siber Zorbalık Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Ölçek 24 maddeden oluşan dörtlü skala üzerinden yanıtlanan bir ölçektir. Ölçekte yer alan derecelendirme ifadeleri “Hiçbir Zaman”, “Bazen”, “Çoğu Zaman” ve “Her Zaman” şeklindedir.  Ölçeğin güvenilirlik analizi sonucunda Cronbach’s Alpha katsayısı .95 ve test-tekrar test katsayısı .70 bulunmuştur. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 21 programı, betimsel istatistikler ve verilerin normallik testleri sonucunda normal dağılım göstermemesi sebebiyle nonparametrik testler (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin siber zorbalık düzeylerinin annelerin çalışma durumuna ve anne ve baba eğitim durumlarına göre değişmediği, ancak cinsiyete, sınıf düzeyine, gelir düzeyine, bilgisayar, akıllı telefon ve e-posta hesabı sahipliğine, bilgisayar ve akıllı telefona sahip olma süresine, günlük internet kullanım süresine ve teknoloji kullanma düzeylerine göre değiştiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Keywords

Siber zorbalık, ortaokul öğrencileri, bilişim teknolojileri