5th International Instructional Technologies & Teacher Education Symposium Logo

Yüz Yüze Verilen Bir Hizmet İçi Eğitimin Uzaktan Eğitim Formatına Dönüştürülmesi: İş Sağlığı ve Güvenliği Örneği

Şeyma Çağlar Özhan

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Beyza Uçar

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Nilgün Keçel

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Özkan Özbay

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Meryem Fulya Görhan

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

Hakan Tüzün

[email protected], Hacettepe Üniversitesi

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), işyerlerinde işin yürütülmesi sırasında çalışma şartları ve teknik ekipmanların yarattığı tehlikelerin sağlığa verebileceği etkilerden korunmak, daha iyi bir çalışma ortamı gerçekleştirmek için yürütülen sistemli çalışmalardır. Ölümlü veya iş gücü kaybına neden olan kazaların en etkili nedeninin insan faktörü olduğu bilinmektedir. Bu sebeple gelişime açık ve dinamik bir yapı gerektiren İSG eğitimi gitgide önem kazanmaktadır. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de İSG eğitimi özel ve kamu kurumlarında çalışanlara yüz yüze zorunlu bir eğitim olarak verilmektedir. Fakat eğitim sürecine katılan çalışanlar açısından eğitimin kısıtlı bir sürede yoğun içerikle sunulması etkili ve verimli bir öğrenme sürecini etkilemektedir. Ayrıca öğrenenlerin birer yetişkin olduğu göz önüne alındığında; eğitimin belirli zaman dilimlerinde zorunlu olması ve bireylere bu eğitimi almak için mekân ve zaman konusunda çoğunlukla özgürlük tanınmaması bireylerin verimsiz bir süreç geçirmesine neden olabilir.  Bunlara ek olarak İSG eğitimi organizasyonları zaman, mekân, eğitici ve personel ile bütçe imkânlarının oluşturulması zorunluluğunu da beraberinde getirmektedir. Bu sınırlılıklar göz önünde bulundurulduğunda İSG eğitiminin uzaktan eğitim ile verilmesinin hem çalışanlar hem de planlayıcılar açısından daha avantajlı olabilir.  Bununla birlikte ilgili literatürde hâlihazırda yüz yüze verilmekte olan eğitimlerin uzaktan eğitime dönüştürülmesine dair örneklerin yeterli olmadığı vurgulanmaktadır (Tüzün, 2001). İSG eğitimlerinden doğan sorunlar ve literatürdeki açıktan yola çıkarak bu çalışma ile yüz yüze verilmekte olan İSG eğitiminin uzaktan eğitim ile nasıl verilebileceğine dair bir örnek sunularak ilgili literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde ilk ve orta öğretim kademesinde görev yapmakta olan öğretmenlere yönelik halihazırda yüz yüze hizmet içi eğitim ile verilmekte olan İSG eğitiminin uzaktan eğitime dönüşümü gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Tüzün & Çınar (2016) tarafından geliştirilmiş olan Deneyime Dayalı E-Ders Tasarımı modeli temel alınarak 13 haftalık bir tasarım süreci gerçekleştirilmiştir. Süreç sonunda İş sağlığı ve Güvenliği, İş sağlığı ve Güvenliği ile ilgili Mevzuat, Meslek hastalıkları ve İlkyardım, İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Teknik Konular olmak üzere 4 temel modülden oluşan ve 6 haftada uygulanması planlanan bir çevrimiçi öğrenme ortamı hazırlanmıştır. Hazırlanan bu öğrenme ortamı için kullanılabilirlik testi ve pilot uygulama gerçekleştirilmiş, alınan dönütler doğrultusunda tasarıma son hali verilmiştir.

Keywords

İş sağlığı ve güvenliği, çevrimiçi öğrenme, uzaktan eğitim, hizmet içi eğitim